Берләшкән Милләтләр Оешмасының Сәүдә һәм үсеш конференциясе (UNCTAD) үзенең 2021 елга диңгез транспортына күзәтүендә, контейнер йөк ташу бәяләренең хәзерге артуы, әгәр дәвам итсә, 2023 елга кадәр глобаль импорт бәяләре дәрәҗәсен 11% ка, ә кулланучылар бәяләре дәрәҗәсен 1,5% ка арттырырга мөмкин дип белдерде.
Югары йөк ташу бәяләренең йогынтысы кечкенә утрау үсеп килүче дәүләтләрдә (SIDS) зуррак булачак, аларда импорт бәяләре 24% ка, ә кулланучылар бәяләре 7,5% ка артырга мөмкин. Иң аз үсеш алган илләрдә (LDC) кулланучылар бәяләре дәрәҗәсе 2,2% ка артырга мөмкин.
2020 елның ахырына йөк ташу бәяләре көтелмәгән дәрәҗәгә күтәрелде. Бу Шанхай контейнерлаштырылган йөк ташу индексында (SCFI) чагылыш тапты.
Мәсәлән, Шанхай-Европа маршрутындагы SCFI спот ставкасы 2020 елның июнендә бер TEU өчен 1000 доллардан да кимрәк иде, 2020 елның ахырына бер TEU өчен якынча 4000 долларга кадәр сикерде һәм 2021 елның ноябре ахырына бер TEU өчен 7552 долларга кадәр күтәрелде.
Моннан тыш, йөк ташу бәяләренең югары булып калуы көтелә, чөнки югары сорау дәвам итә, тәкъдим билгесезлеге һәм транспорт һәм портларның нәтиҗәлелеге турындагы борчылулар бар.
Копенгагенда урнашкан диңгез мәгълүматлары һәм консультацияләр компаниясе Sea-Intelligence компаниясенең соңгы отчетына караганда, океан йөк ташулары гадәти дәрәҗәгә кайту өчен ике елдан артык вакыт кирәк булырга мөмкин.
Моның өчен без ставкалар арткан 5 чор өчен уртача атналык ставкалар артуын исәпләдек. Уртача алганда, кимүнең 5 чорында ставкалар атна саен уртача -0,6 процентка төште. Үсүнең 5 чорында без ставкаларның чор дәвамында 1,1 процентка артканлыгын күрдек. Бу арту һәм кимү арасындагы 1,8 коэффициентны аңлата, димәк, ставкалар артуы атна саен кимүгә караганда 80% ка көчлерәк була. Хәзерге ставка дәрәҗәсе 17 айлык тотрыклы ставкалар арту чорыннан соң килеп чыкканлыктан, нәтиҗә 1000 индексына кире кайту алдыннан 30 ай кала.
UNCTAD анализы күрсәткәнчә, югарырак йөк ташу тарифлары кайбер товарларның, аеруча компьютерлар, электрон һәм оптик продуктлар кебек глобаль тәэмин итү чылбырларына югарырак интеграцияләнгән товарларның, кулланучы бәяләренә башкаларга караганда зуррак йогынты ясый.
Югары ставкалар шулай ук җиһаз, тукыма, кием һәм күн әйберләре кебек түбән өстәмә кыйммәтле товарларга да тәэсир итәчәк, аларның җитештерүе еш кына төп кулланучы базарларыннан ерак урнашкан түбән хезмәт хакы булган икътисадларда фрагментлаштырылган. UNCTAD бу товарларда кулланучы бәяләренең 10,2% ка артуын фаразлый.
Бастырып чыгару вакыты: 2021 елның 30 ноябре
